• کشت بافت گیاهان دارویی کشت بافت گیاهان دارویی

    کشت بافت گیاهان دارویی برای حفظ و مطالعه منابع گیاهان دارویی، تولید و استخراج متابولیت های ثانویه یا همان مواد موثره از گیاهان دارویی استفاده می شود.  ریزازدیادی روشی به مراتب کارآمدتر نسب به روش های سنتی مانند کاشت بذر و قلمه برای تکثیر گیاهان دارویی و همچنین حفاظت از ژنوتیپ گیاهان دارویی مهم است.

    از آنجایی که هدف اصلی استفاده از گیاهان دارویی طی هزاران سال، بهره برداری از خواص دارویی و درمانی آن ها بوده است، حفظ خصوصیات فیزیولوژیکی و ژنتیکی در تکثیر این دسته از گیاهان بسیار مهم است.

    .

    ریزازدیادی گیاهان دارویی

    سازمان بهداشت جهانی تخمین زده است که داروهای گیاهی نیازهای بهداشتی حدود ۸۰ درصد از جمعیت جهان، به ویژه برای میلیون ها نفر در مناطق روستایی کشورهای در حال توسعه را تامین می کنند. گیاهان دارویی همچنین منبع و ماده اولیه بسیاری از داروهای مدرن هستند.

    محبوب ترین و پرمصرف ترین مسکن  ضد درد  یعنی آسپرین، در اصل از گونه های گیاهان دارویی Salix و Spiraea گرفته شده است و برخی از با ارزش ترین مواد و ترکیبات ضد سرطان مانند پاکلیتاکسل و وین بلاستین تنها از منابع گیاهی به دست می آیند. با توجه به افزایش جمعیت و کاهش و محدودیت منابع طبیعی و کشاورزی، نیاز است برای تامین و ساخت داروها از گیاهان دارویی بیشتر با غلظت مواد موثره بالاتری استفاده کرد. این نیاز تنها از طریق روش تولید کشت بافت و ریزازدیادی برطرف می شود چرا که به ما امکان تولید هزاران گیاه مشابه با خلوص ژنتیکی و خصوصیات فیزیولوژیکی یکسان را  در مدت زمان کوتاهی می دهد.

    کشت بافت گیاهان دارویی

    .

    کشت بافت گیاهان دارویی در ایران

    ایران یکی از متنوع ترین میزبان ها و خاستگاه های گیاهان دارویی در جهان است که همین امر سبب شده تا بسیار از شرکت های بیوتکنولوژی کشاورزی به ریزازدیادی گیاهان دارویی روی آوردند. اما بزرگترین چالش موجود در این صنعت، تولید تعداد محدودی از گونه های گیاهان دارویی توسط تعداد زیادی از شرکت های کشت بافت است.

    گونه هایی مانند آلوئه ورا، استویا، گل محمدی، نعنا و … که تحت عنوان گیاهان دارویی طبقه بندی می شوند بیشترین حجم تولیدات شرکت های کشت بافت ایرانی را شامل می شوند این در حالی است که این گیاهان با اینکه در دسته دارویی قرار می گیرند اما عملا بیشتر کاربرد خوراکی و غذایی دارند تا دارویی و درمانی.

    گیاهان مهمی مانند سرخدار که تاکسول تولید شده توسط آن بعنوان مهمترین ترکیب ضد سرطان و شیمی درمانی استفاده می شود، هیچ تولید کننده ای ندارد. مثال دیگر از گیاهان دارویی که تولید کننده داخلی ندارد، گیاه آنغوزه است که ترکیبات موجود در شیره آن در درمان بسیاری از بیماری ها خصوصا بیماری  های دستگاه گوارش کاربرد زیادی دارد.

    ریزازدیادی گیاهان دارویی

    .

    مشکلات شرکت های کشت بافت ایرانی

    یکی از دلایل اینکه چرا بیشتر شرکت های کشت بافت ایرانی تولیدات مشابه و محدود دارند در عدم وجود دانش فنی کافی برای توسعه محصولات است. پروتکل ریزازدیادی چند گیاه محدود مثل گل محمدی، پایه های رویشی GN، GF ، پیرودوارف و کاکتوس و …  که روند ساده ای نیز برای تکثیر دارد، در شرکت های مختلف دست به دست می شود و ادامه این روند در نهایت فقط منجر به ورشکست شدن و تعطیلی واحدهای کشت بافت می شود.

    مهمترین معضل و مشکل کشت بافت در ایران به خصوص کشت بافت گیاهان دارویی در این است :

    “ما چیزی را تولید می کنیم که بلدیم نه چیزی که بازار و صنعت و جامعه به آن نیاز دارد.”

    .

    راه حل نجات گیاهان دارویی

    با توجه به مسائل مطرح شده، سریع ترین روش نجات گیاهان دارویی یعنی تولید به روش کشت بافت باید با حمایت های مالی و تسهیلاتی صندوق توسعه زیست فناوری، معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری و …. انجام شود این سازمان ها باید برای تشویق شرکت های کشت بافت به تحقیق و توسعه گیاهان دارویی از سرمایه گذاری بر پروژه های زودبازده بدون آینده چشم پوشی کرده و مسیر حمایت را بر تولید و توسعه محصولات کلان و استراتژیک مانند گیاهان دارویی تغییر دهند.

     

    میانگین امتیازات ۳ از ۵
    از مجموع ۲ رای
    ۰/۵ (۰ نظر)
    ۰ ۰ رای ها
    امتیاز به این مطلب