كنترل بيولوژيك علفهاي هرز

كنترل بيولوژيك علفهاي هرز

کنترل بیولوژیک علف های هرز شامل استفاده از موجودات زنده برای مدیریت یا کنترل جمعیت گیاهان نامطلوب است. این رویکرد یک جایگزین سازگار با محیط زیست برای علف کش های شیمیایی در نظر گرفته می شود. کنترل بیولوژیکی را می توان از طریق روش های مختلفی از جمله معرفی دشمنان طبیعی یا استفاده از موجوداتی که با علف های هرز هدف رقابت می کنند یا از رشد آنها جلوگیری می کند، به دست آورد.

عامل بیولوژیک

كنترل بيولوژيك علفهاي هرز دارای عوامل، مراحل و شرايط بسیار متفاوتی می باشد. هر موجود زنده اي كه بتواند، رشد علف هرز را كاهش دهد يا آن را از بين ببرد، به شرط اينكه به گياه اصلي و ساير محصولات زراعي آسيبي نرساند، به عنوان يك عامل بيولوژيك مي توان از آن براي از بين بردن علف هاي هرز استفاده كرد.

بيشترين موجود زنده اي كه مي توان از آن به عنوان عامل بيولوژيك استفاده كرد، حشرات هستند. بيشتر حشرات از گياهان تغذيه مي كنند و همين امر سبب ضعيف شدن گياه مزاحم مي شود. سوسك ها، مگس ها و پروانه در بين حشرات، بيشترين كاربرد را براي مبارزه بيولوژيك با علف هاي هرز دارند.

انواع کنترل بیولوژیک

کنترل بیولوژیکی کلاسیک

کنترل بیولوژیکی افزایشی

براي نمونه مي توان به، ‌مبارزه با علف هرز Hyperitum بوسيله نوعي مگس و مبارزه با اويارسلام توسط بيد و مبارزه با گل جاليز توسط مگس اشاره كرد.

قارچ ها

قارچ ها نيز از ديگر عوامل مبارزه بيولوژيك عليه علف هاي هرز هستند. قارچها به دليل انتشار سريع، مي توانند براي از بين بردن علف هاي هرز بسيار موثر باشند. در اين نوع مبارزه بيشتر قارچ هايي مورد استفاده قرار مي گيرند كه به تخمدان ها و ريشه هاي علف هرز حمله مي كنند. باكتري ها،‌ ويروس ها و نماتدهای مانند نماتد کنترل تریپس از ديگر عوامل بيولوژيك مبارزه با علف هاي هرز هستند.

بيماري هاي گياهي نيز در مبارزه با علف هاي هرز موثر است و به دو طريق زير انجام مي شود:

 1- استفاده مستقيم از عامل بيماري زا در کنترل بیولوژیک علفهای هرز.

2- پرورش عامل بيماري زا در آزمايشگاه و انتقال آن به مزرعه.

از آنجايي كه كشت و تكثير قارچ ها سريع تر و راحت تر است، از اين موجود زنده براي مبارزه با علف هاي هرز،‌ زياد استفاده مي شود. استفاده از نوعي ماهي علف خوار براي از بين بردن علف هاي هرز داخل كانال هاي آب نيز از ديگر روش هاي مبارزه بيولوژيك مي باشد.

هدف از مبارزه بیولوژیک با علف های هرز ایجاد تعادل بین ارگانیسم ها و علف های هرز هدف است. این روند منجر به کنترل پایدار و طولانی مدت می شود. با این حال، بررسی دقیق خطرات و مزایای بالقوه مرتبط با روش های کنترل بیولوژیکی برای جلوگیری از عواقب ناخواسته اکولوژیکی ضروری است. روش‌ های کنترل بیولوژیکی اغلب در استراتژی‌ های مدیریت یکپارچه علف‌های هرز استفاده می‌ شوند. این روش ها ممکن است شامل اقدامات فرهنگی، کنترل مکانیکی و در برخی موارد، کنترل شیمیایی نیز باشد. این رویکرد جامع با هدف به حداقل رساندن تأثیر علف‌ های هرز و در عین حال ترویج شیوه‌ های مدیریت پایدار و سازگار با محیط زیست است.