روش های استفاده از علفکش

روش‌ های صحیح استفاده از علف‌ کش‌ ها در باغ، زراعت و فضای سبز

علف‌ کش‌ ها قوی‌ ترین ابزار برای کنترل علف‌ های هرز هستند. اما اگر اشتباه استفاده شوند، می‌ توانند به محصول اصلی، خاک، آب‌ های زیرزمینی و حتی سلامت انسان آسیب جدی بزنند. روش های استفاده از علفکش به پیشگیری از آسیب ناخواسته به گیاهان و جانوران جلوگیری می کند.

انواع علف‌ کش بر اساس زمان و نحوه مصرف

روش‌ های اصلی مصرف علف‌ کش

روش های استفاده از علفکش بطور خلاصه به شرح ذیل می باشد:

پاشیدن مستقیم علف کش توسط سم پاش بر روی علف هرز، ساده ترین روش است که سم به صورت محلول بر روی علف هرز پاشیده می شود.

• سم پاشی نواری یا ردیفی، در این روش فقط بر روی خود ردیف ها یا در فواصل بین ردیف ها از علف کش استفاده می شود.
• سم پاشی موضعی یا لکه ای: در این روش فقط در قسمت های که زیاد آلوده شده اند و تراکم علف هرز بالاست، از علف کش ها استفاده می شود. از این روش فقط در زمانی استفاده می شود که پراکندگی علف هرز محدود بوده و نیازی به سم پاشی کل مزرعه نباشد.
• سم پاشی با میزان (دوز) کم و دفعات بیشتر: در این روش، علف کش باید رقیق شده تا آسیب کمتری به محصول اصلی بزند.
• انتقال علف کش توسط کانال های آبیاری: این روش به لحاظ اقتصادی، مقرون به صرفه است زیرا که هزینه های سم پاشی را کم کرده و در زمان نیز صرفه جویی می شود.

نکات مهم در استفاده از علفکش بطور عمومی

موارد بسیار مهمی در استفاده از علف کش ها وجود دارد که باید از قبل از اقدام به سمپاشی به آنها توجه کرد:

• انتخاب علف کش مناسب با توجه به نوع محصول
• فصل کاشت
• سن محصول و مرحله ای که در آن قرار دارد، بسیار مهم است. (فاز رویشی، فاز زایشی و …) 
• وضعیت جوی و آب و هوا شامل: بارندگی، شدت وزش باد، شدت تابش آفتاب و …

نکات طلایی برای مصرف ایمن و مؤثر

1. همیشه برچسب علف‌ کش را کامل بخوانید (دوز، زمان قطع مصرف قبل از برداشت، تناوب زراعی).
2. دوز را دقیق رعایت کنید؛ بیشتر ≠ بهتر است. مصرف بیش از دوز توصیه شده، باعث مقاومت علف هرز و آسیب به محصول می‌ شود.
3. بهترین زمان سم‌ پاشی: صبح زود یا عصر (دمای ۱۵–۲۸ درجه، رطوبت بالای ۶۰٪، بدون باد).
4. از نازل‌ های مناسب استفاده کنید:
   • نازل باد بزنی (Flat Fan) برای محلول‌ پاشی یکنواخت
   • نازل مخروطی (Cone) برای علف‌ های هرز پراکنده
5. آب تمیز و بدون املاح استفاده کنید؛ املاح کلسیم و منیزیم برخی علف‌ کش‌ ها (مثل گلایفوسیت) را غیرفعال می‌ کنند.
6. دوره کارنس (PHI) را حتماً رعایت کنید (مثلاً توفوردی در گندم ۹۰ روز قبل از برداشت ممنوع است).

چند مثال عملی در محصولات مهم ایران

ایمنی و حفاظت از محیط زیست

• همیشه لباس محافظ، ماسک، دستکش و عینک بپوشید.
• هرگز در نزدیکی رودخانه، چاه یا کخدوهای زنبور عسل سم‌ پاشی نکنید.
• مخزن سم‌ پاش را سه‌ بار با آب و مواد شوینده بشویید.
• بطری‌ های خالی را سوراخ کنید و بسوزانید یا دفن کنید.
• از علف‌ کش‌ های گروه WSSA ۹ (گلایفوسیت) بیش از ۲ بار در سال در یک زمین استفاده نکنید. (خطر ایجاد مقاومت)

علف‌ کش ابزار است، نه سلاح! اگر با دانش و دقت استفاده شود، هزینه‌ های کارگری و مصرف آب را تا ۷۰٪ کاهش و عملکرد را ۲۰–۵۰٪ افزایش می‌ دهد. اما استفاده بی‌ رویه باعث مقاومت علف‌ های هرز، آلودگی خاک و آب و حتی ممنوعیت صادرات محصول می‌ شود.