معرفی و بررسی بهترین قارچ کش های کشاورزی: انواع، کاربردها و تأثیرات
قارچکشها (Fungicides) از جمله مهم ترین ابزارهای کشاورزی برای کنترل بیماری های قارچی هستند. خرید بهترین قارچ کش ها در کشاورزی عموما شیمیایی و با هدف جلوگیری، کنترل و یا از بین بردن قارچ ها و اسپورهای قارچی در گیاهان به کار می روند. قارچ ها میتوانند خسارات قابل توجهی به محصولات کشاورزی وارد کنند و باعث کاهش عملکرد و کیفیت محصول شوند.
انواع قارچکشها
قارچ کش ها بر دو اساس قابل تقسیم بندی هستند: نوع اول بر اساس منشا و نوع دوم بر اساس عملکرد.
قارچ کشها بر اساس منشا به طور کلی به دو دسته اصلی قارچ کش های شیمیایی و قارچ کش های زیستی تقسیم میشوند. همچنین این سموم بر اساس عملکرد نیز به دسته های حفاظتی، سیستمیک، درمانی و تماسی تقسیم می شوند.
قارچ کش های شیمیایی
قارچ کش های شیمیایی به دلیل اثر بخشی سریع و گسترده، مورد توجه کشاورزان و تولیدکنندگان محصولات کشاورزی قرار گرفتهاند. این مواد به صورت گستردهای برای محافظت از محصولات مختلف از جمله غلات، میوه ها، سبزیجات و گیاهان زینتی مورد استفاده قرار میگیرند. با این حال، استفاده صحیح و مسئولانه از قارچکشهای شیمیایی ضروری است تا علاوه بر دستیابی به نتایج مطلوب، از بروز مشکلات زیست محیطی و ایجاد مقاومت قارچی جلوگیری شود.
- بنزیمیدازول ها: این گروه از قارچ کش ها شامل موادی مانند کاربندازیم و تیوفانات-متیل هستند. این مواد با مهار میتوز در سلول های قارچی، رشد آنها را متوقف میکنند.
- آزولها: شامل موادی مانند تبوکونازول و پروپیکونازول هستند که با اختلال در سنتز ارگوسترول، ساختار دیواره سلولی قارچ ها را تخریب میکنند.
- استروبیلورین ها: شامل موادی مانند آزوکسیاستروبین و پیراکلوستروبین که با مهار زنجیره انتقال الکترون در میتوکندری، قارچها را از بین میبرند.
قارچ کش های زیستی
قارچکشهای زیستی به عنوان جایگزینی مؤثر و پایدار برای قارچ کش های شیمیایی در مدیریت بیماری های قارچی گیاهان شناخته میشوند. این محصولات، که از موجودات زنده یا فرآورده های طبیعی به دست میآیند، با هدف کاهش تأثیرات منفی زیست محیطی و بهبود سلامت گیاهان و انسانها مورد استفاده قرار میگیرند. قارچکشهای زیستی با استفاده از میکروارگانیسم های مفید، مانند باکتریهای آنتاگونیست و قارچهای آنتاگونیست، به کنترل و کاهش رشد قارچ های بیماری زا کمک میکنند. این روش نه تنها کارایی بالایی در مقابله با بیماریهای گیاهی دارد، بلکه به حفظ تنوع زیستی و بهبود سلامت خاک نیز کمک میکند. استفاده از قارچکشهای زیستی گامی مؤثر در جهت کشاورزی پایدار و دوستدار محیط زیست است.
- باکتریهای آنتاگونیست: مانند Bacillus subtilis که با تولید مواد ضد قارچی و رقابت با قارچ های بیماری زا به کنترل آنها کمک میکند.
- قارچ های آنتاگونیست: مانند Trichoderma spp. این قارچ ها نیز با رقابت برای منابع غذایی و میزبان، منابع را برای قارچ های بیماریزا محدود می کنند.
تقسیم بندی بهترین قارچ کش ها بر اساس عملکرد
قارچکشهای حفاظتی (Protectant Fungicides)
این قارچکشها قبل از آلودگی قارچی و به منظور پیشگیری بر روی گیاهان اعمال میشوند و یک لایه حفاظتی ایجاد میکنند که مانع از نفوذ و رشد قارچ های بیماری زا میشوند. این سموم باید به طور منظم و قبل از وقوع آلودگی استفاده شوند. سموم مسی مانند اکسی کلرور مس و هیدروکسید مس و همچنین ترکیبات گوگردی نمونه هایی از قارچ کش های حفاظتی هستند.
قارچکشهای درمانی (Curative Fungicides)
این قارچکشها پس از آلودگی قارچی بر روی گیاهان اعمال میشوند و میتوانند قارچ هایی که در حال رشد هستند را از بین ببرند. این نوع سموم معمولاً در مراحل اولیه آلودگی مؤثر هستند. برخی از آزولها و استروبیلورینها مثال هایی از قارچ کش های درمانی هستند.
قارچکشهای سیستمیک (Systemic Fungicides)
این سموم توسط گیاه جذب میشوند و در سراسر گیاه به گردش در میآیند. آنها میتوانند به بخشهای داخلی گیاه نفوذ کرده و قارچ های پاتوژن را در داخل گیاه کنترل کنند. این نوع قارچکشها میتوانند هم عملکرد حفاظتی و هم درمانی داشته باشند. سموم تری فلوکسی استروبین و پروپیکونازول، بنومیل و قارچ کش های ارگانو فسفره از قارچ کش های سیستمیک شاخص هستند.
قارچکشهای تماسی (Contact Fungicides)
بر خلاف سموم سیستمیک این قارچکشها بر روی سطح گیاه باقی مانده و قارچ ها را با تماس مستقیم از بین میبرند. این نوع قارچ کشها نمیتوانند به داخل بافت گیاه نفوذ کنند و نیاز به تکرار منظم دارند. مثالها شامل کلروتالونیل و گوگرد است.
روشهای استفاده از قارچکشها
خرید بهترین قارچکش ها بر اساس نوع گیاه، مرحله کاشت، نوع و شدت آلودگی، نوع قارچ پاتوژن، شرایط آب و هوایی و امکانات مالی به روش های مختلفی انجام می شود. استفاده از قارچ کش ها نیز بر اساس نوع قارچ کش و نوع گیاه به روش های متفاوتی انجام می شود.
- محلول پاشی اندام هوایی: در این روش محلول های قارچکش بر روی برگ ها و ساقه های گیاهان پاشیده میشوند تا از بروز بیماری های قارچی جلوگیری شود.
- تیمار بذر: بذور قبل از کاشت با قارچکشها تیمار میشوند تا از جوانهزنی و رشد قارچ های بیماری زا جلوگیری شود.
- آبیاری: برخی از قارچکش ها را نیز می توان به آب آبیاری اضافه کرد. در این روش، هدف محافظت از ریشه ها و اندام های زیرزمینی گیاهان از حمله قارچ های پاتوژن است.
تأثیرات زیست محیطی قارچکشها
استفاده از قارچکشها علاوه بر مزایای کنترل بیماریهای قارچی، میتواند تأثیرات منفی بر محیط زیست داشته باشد:
- آلودگی آب ها: شستشوی قارچکشها از سطح زمین میتواند منجر به آلودگی منابع آبی شود.
- اثرات بر محیط زیست: برخی از قارچکشها میتوانند به حیات وحش آسیب برسانند و تعادل اکوسیستمها را مختل کنند.
- مقاومت قارچی: استفاده مکرر از یک نوع قارچکش میتواند منجر به بروز مقاومت در جمعیت های قارچی شود، که کنترل بیماری ها را دشوارتر میکند.
جمع بندی خرید بهترین قارچ کش ها
خرید بهترین قارچ کش ها از مهمترین هزینه های تامین نهاده برای واحدهای تولیدات کشاورزی است. این سموم کشاورزی ابزارهای ضروری برای حفظ سلامت محصولات کشاورزی و افزایش عملکرد آنها هستند. با این حال، برای کاهش تأثیرات منفی زیستمحیطی، استفاده بهینه و مسئولانه از این مواد ضروری است. کشاورزان باید با شناخت دقیق انواع قارچکشها و روشهای کاربرد آنها، و نیز توجه به نکات زیست محیطی، بهترین راهکارها را برای مدیریت بیماری های قارچی انتخاب کنند.
منابع
- National pesticide information Center
- Bayer crop science UK
- Science Direct | Fungicides an overview
- Department of Primary Industries and Regional Development | Fungicides