به این مطلب امتیاز دهید
[تعداد رای: 7 امتیاز: 4.3]

کشت بافت بلوط 

کشت بافت بلوط یا تولید درخت بلوط به روش کشت بافت و ریزازدیادی، مهمترین و مقرون به صرفه ترین روش تولید این گیاه بسیار مهم و استراتژیک است. استارت آپ Agrinet مفتخر است اعلام کند که برای اولین بار در کشور به پروتکل کامل تولید و سازگاری درخت بلوط ایرانی در مقیاس انبوه دست یافته است و اکنون به عنوان تنها مرجع و دارنده این فناوری در سطح کشور شناخته می شود.

کلیه مراکز و شرکت های دولتی و خصوصی که مایل به همکاری در زمینه تولید درخت بلوط ایرانی به روش کشت بافت می باشند، می توانند جهت کسب اطلاعات بیشتر با ما در تماس باشند.

 

معرفی درخت بلوط

گیاهشناسی

نام علمی: Quercus Brantii Var. Persica

کشت بافت بلوط

نام فارسی: بلوط ایرانی، برو، برودار، شکین، داربرین و …

نام های دیگر: Quercus persica ,   Quercus aegylops

شاخه: پیدازادان

زیر شاخه: نهاندانگان

رده: دو لپه ای ها

زیر رده: رزیدها

راسته: راش سانان

تیره: راشیان Fagaceae

جنس: Quercus

گونه: Brantii Var. Persica

 

بلوط درختی است بزرگ که تا ارتفاع 10 متر رشد می کند. رنگ پوست شیاردار این درخت قهوه ای تیره است. برگ ها در این درخت ،سبز، یکنواخت، تخم مرغی شکل با حاشیه دندانه دار می باشد. گل های نر در شاتون های آویزان و گل های نر و ماده در گل آذین های جدا از یکدیگر قرار دارند. بلوط ایرانی، مازوی گزانگبین نیز نامیده می شود و منبع بزرگ تولید تانن(مازو) است. درخت بلوط ایرانی در صورت وجود شرایط زیست محیطی مطلوب می تواند بین 400 تا 1000 سال عمر کند.

 

کشت بافت بلوط

جنس Quercus  حدود 271 گونه مختلف دارد که 6 گونه از سرده Cerris در ایران وجود دارد. Quercus پراکندگی جغرافیایی بسیار وسیعی دارد بطوری که آمریکای شمالی و مرکزی، اروپا، شمال آفریقا، خاورمیانه، شرق و جنوب شرقی آسیا از زیستگاه های این گونه به شمار می آیند.

 

پراکنش جغرافیایی

این درخت با ارزش علاوه بر ایران در کشورهای عراق، سوریه، لبنان و ترکیه نیز جود دارد. بلوط ایرانی در گستره ی وسیعی از شمال غربی تا جنوب شرقی رشته کوه های زاگرس و در ارتفاعات متفاوت و روی انواع خاکها می روید و به دلیل سازگاری و مقاومت اکولوژیکی بالایی که دارد در مناطق خشک  بخش جنوبی رشته کوه زاگرس نیز گونه ی غالب است و بخش وسیعی از جنگل های بلوط زاگرس را تشکیل می دهد. این درخت گونه ی غالب جنگل های استان های کرمانشاه، کردستان، ایلام و لرستان نیز می باشد.

.

زیستگاه بهینه بلوط ایرانی

حداقل ارتفاع از سطح دریا حدود ۴۵۰ متر (گدارلندر مسجد سلیمان) و حداکثر آن حدود ۲۶۰۰ متر از سطح دریا (ارتفاعات لته کال یاسوج) بوده‌است. ولی رویشگاه بهینه آن از نظر ارتفاعی بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ متر از سطح دریا می‌باشد که در این ارتفاع به صورت خالص ظاهر می‌شود.

.

خواص و کاربردهای غذایی و دارویی بلوط ایرانی

پوست و برگ درخت بلوط داراي تانن ، قند ، اسيد گاليك ، اسيد ماليك ، كوئرسين Quercine ، موسيلاژ ، پكتين ،‌رزين و روغن است و در صنایع داروسازی بسیار کاربرد دارد. در طب سنتی ایران، بلوط، گرم و خشک عنوان شده است. برخی از خواص دارویی و درمانی بلوط به شرح زیر می باشد:

بلوط به علت دارا بودن ترکيبات فلاوونوئيدي خواص ضدالتهابي فوق‌العاده‌اي دارد و اين تاثير را در مخاط روده و پوست نشان مي‌دهد. بعلاوه اين گياه ترشحات اضافي بافت را به خود گرفته و در عين حال حساسيت و تحريک‌پذيري را كاهش مي‌دهد، در نتیجه داروی بسیار موثری برای درمان بواسیر و بواسیر خونی و همچنین التهاب واژن است و ترشحات زنانه را متوقف می کند. همچنین به دليل وجود تانن زياد، قابض بوده و خاصيت ضد اسهال دارد. تانن مايعات اطراف را به خود جذب مي‌کند و در درمان اسهال‌هاي آبکي حاد و اسهال خونی نقش دارد و دفعات اسهال را كاهش مي‌دهد.

 

کشت بافت بلوط

.

درمان درد معده و برطرف کردن گاز معده، رفع کم خونی، درمان نرمی استخوان و تقویت عمومی بدن از دیگر خواص درمانی بلوط است. پوست درخت بلوط نیز دارای خواص دارویی و درمانی زیادی است از جمله:  متوقف کردن خونریزی، از بین بردن اگزما، درمان بیماری های پوستی و درمان واریس. درمان التهاب مقعد، کورک و التهاب لبه پلک.

شیره ی بلوط یا گز علفی نیز کاربرد درمانی بسیار زیادی دارد از جمله:  تقویت کننده دستگاه تنفسی، رفع سرفه ، برطرف کننده تنگی نفس و …

 

"<yoastmark

.

برگ درخت بلوط تازه براي ترميم و بهبود جراحات و زخم‌ها مفيد است و از پيشرفت و وسعت جراحت و زخم جلوگيري مي‌کند.

چوب بلوط از مرغوب ترین چوب هاست، درشت بافت و با دوام است. این چوب نسبتاً نیمه سخت و نیمه سنگین تا سنگین است و در برابر سایش مقاومت زیادی دارد، ذغال بسیار مرغوبی از آن تهیه می شود همچنین بهترین چوب برای پاركت، ساخت مبلمان ، تهیه روكش، تراورس راه آهن و مدل سازی است.

درخت بلوط ایرانی در زیستگاه طبیعی خود نقش بسیار حیاتی در جلوگیری از فرسایش خاک، رانش زمین، ایجاد سیلاب ها، تثبیت مواد معدنی خاک، جلوگیری از بیابان زایی در مناطق خشک و … دارد، همچنین این درخت زیستگاه طبیعی بسیاری از جانوران است، علاوه بر این ها هر هکتار جنگل بلوط بیش از 60 تن ریزگرد را در خود رسوب می دهد. میوه درخت بلوط از زمان های گذشته به عنوان غذا استفاده می شده است، با خشک کردن و تبدیل کردن  آن به آرد در پخت نان از بلوط استفاده می شود.

 

چرا کشت بافت بلوط ؟

هر سال خبرهای دردناکی از نابودی جنگل های زاگرس به دلیل عوامل مختلف مانند حمله آفات و بیماری ها، قطع بی رویه و به خصوص آتش سوزی به گوش می رسد. آتش سوزی های سالهای گذشته بیش از یک میلیون اصله درخت بلوط ایرانی را نابود کرد. همه این عوامل سبب شد تا درخت بلوط ایرانی در فهرست گیاهان در خطر انقراض قرار بگیرد.

 

"<yoastmark

.

زادآوری طبیعی بلوط تنها از راه کاشت بذر انجام می شود و سایر راه های تکثیر مانند قلمه، پیوند و … با شکست مواجه شده است. بلوط درخت کند رشدی است و کاشت بذر به تنهایی برای احیا و جبران نابودی جنگل های بلوط کافی نیست. بذور این درخت دارای ویژگی های کاملا متفاوتی هستند و بسیاری از آنها در مراحل ابتدایی کاشت، توسط احشام و دام های اهلی و وحشی نابود می شوند. بسیاری دیگر در مقابل آفات و بیماری ها حساس بوده و سریعا آلوده می شوند. اما با استفاده از روش کشت بافت بلوط می توان در مدت زمان بسیار کوتاهتر در مقیاس انبوه، نهال سالم، قوی و عاری از هرگونه بیماری و آلودگی تولید کرد.

.

"<yoastmark

.

استفاده از روش کشت بافت بلوط برای تولید این گیاه دارویی – جنگلی، علاوه بر محاسن زیست محیطی و نجات این گونه در معرض انقراض می تواند سبب اشتغال زایی و راه اندازی صنایع، کارخانه جات و کارگاه های تولیدی و  فرآوری، به خصوص در استان های زاگرس نشین شود.

.

نویسنده: محمد خیاط تهرانچی- کارشناس ارشد بیوتکنولوژی