آخرین بروزرسانی: 28 آگوست 2026 | تعداد بروزرسانیها: 0
آموزش تهیه و ساخت محیط کشت MS
ساخت محیط کشت MS (موراشیگ و اسکوگ Murashige and Skoog) یکی از مهمترین و پرکاربردترین فعالیت ها در آزمایشگاه کشت بافت گیاهی است. محیط کشت موراشیگ و اسکوگ که به نام محیط کشت MS نیز شناخته می شود، این محیط کشت، بستری برای رشد سلول های گیاهی در آزمایشگاه است. محیط کشت ام اس برای تولید گیاهان مثمر و غیرمثمر و حتی مینی تیوبرهای سیب زمینی به روش کشت بافت استفاده می شود.
نکته: محیط کشت MS یک محیط کشت عمومی است که برای بسیاری از گیاهان استفاده می شود اما با توجه به نوع گیاه، هدف از کشت سلول و مرحله رشدی ممکن است از محیط های کشت دیگری از جمله DKW ، WPM و … استفاده کرد. به عبارت دیگر برای تکثیر برخی از گیاهان به روش کشت بافت، محیط کشت MS کاربردی ندارد.
.
ترکیب محیط کشت MS
برای ساخت محیط کشت MS اجزای تشکیل دهنده به سه بخش کلی نمک های اصلی (Major Salt)، نمک های جزئی (Minor Salt) و ترکیبات آلی و ویتامین ها (Vitamins) تقسیم می شود.
.
دستور ساخت محیط کشت MS
جدول مقدار ترکیبات نمک های اصلی Major Salts برای یک لیتر محیط کشت MS
| ردیف | نام فارسی ترکیب | نام انگلیسی | مقدار مصرف (mg/L) | فرمول شیمیایی |
| 1 | نیترات آمونیوم | Ammonium Nitrate | 1650 | NH4NO3 |
| 2 | نیترات پتاسیم | Potassium Nitrate | 1900 | KNO3 |
| 3 | کلرید کلسیم | Calcium Chloride | 440 | CaCl2 · 2H2O |
| 4 | سولفات منیزیوم | Magnesium sulfate | 370 | MgSO4 · 7H2O |
| 5 | مونو پتاسیم فسفات | Monopotassium phosphate | 170 | KH2PO4 |
.
جدول مقدار ترکیبات نمک های جزئی Minor Salts برای یک لیتر
| ردیف | نام فارسی ترکیب | نام انگلیسی | مقدار مصرف | فرمول شیمیایی |
| 1 | اسید بوریک | Boric Acid | 2/6 mg/L | H3BO3 |
| 2 | کلرید کبالت II | Cobalt Chloride | 0/025 mg/L | CoCl2 · 6H2O |
| 3 | سولفات آهن II | Ferrous sulfate | 27/8 mg/L | FeSO4 · 7H2O |
| 4 | سولفات منگنز II | Manganese (II) sulfate | 22/3 mg/L | MnSO4 · 4H2O |
| 5 | یدید پتاسیم | Potassium iodide | 0/83 mg/L | KI |
| 6 | مولیبدات سدیم | Sodium molybdate | 0/25 mg/L | Na2MoO4 · 2H2O |
| 7 | سولفات روی | Zinc sulfate | 8/6 mg/L | ZnSO4·7H2O |
| 8 | سولفات مس II | Copper sulfate | 0/025 mg/L | CuSO4 · 5H2O |
| 9 | NaFe-EDTA | NaFe-EDTA | 5 ml/L | [CH2N(CH2CO2H)2]2 |
.
جدول مقدار ترکیبات آلی و ویتامین ها برای یک لیتر محیط کشت MS
| ردیف | نام فارسی ترکیب | نام انگلیسی | مقدار مصرف | فرمول شیمیایی |
| 1 | میو اینوسیتول | Myo-Inositol | 100 mg/L | C6H12O6 |
| 2 | اسید نیکوتینیک | Nicotinic Acid | 0/5 mg/L | C6H5NO2 |
| 3 | پیریدوکسین. هیدروژن کلرید | Pyridoxine · hydrogen chloride | 0/5 mg/L | C8H11NO3 |
| 4 | تیامین . هیدروژن کلرید | Thiamine· hydrogen chloride | 1.0 mg/L | C12H17N4OS+ |
| 5 | گلایسین | Glycine | 2 mg/L | C2H5NO2 |
.
سه ترکیب آلی دیگر که شامل هورمون های گیاهی می شود نیز وجود دارد که در صورت نیاز می توان به محیط کشت MS افزود. اما در حالت کلی برای تهیه محیط کشت پایه، نیازی به این ترکیبات نیست. این ترکیبات عبارتند از:
- تریپتون Tryptone 1 gr/L : مجموعه ای از پپتیدهایی هستند که با هضم کازئین توسط آنزیم تریپسین پروتئاز تشکیل می شود.
- ایندول استیک اسید Indole Acetic Acid: حدود 1 تا 30 میلی گرم در لیتر
- کاینتین Kinetin : حدود 0/04 تا 10 میلی گرم در لیتر
سپس باید محلول تهیه شده بوسیله آب مقطر به حجم یک لیتر برسد. پس از افزایش حجم، مقدار 30 گرم در لیتر ساکارز اضافه کرده و Ph محلول بوسیله Ph متر باید روی 5/8 تنظیم شود. پس از اندازه گیری اسیدیته (Ph)، مقدار 7 گرم آگار اضافه کرده و بوسیله همزن های حرارتی کاملا مخلوط می شوند.
ممنون عالی بود لطفا تفاوت محیط کشت ها را هم بنویسید
درود
متوجه نشدم کدام هموطن عزیز این مطلب را نوشته ! اما با توجه به تحقیقات خودم برای آموختن کاشت بافت بدون اغراق و تملق باید عرض کنم که مطلبی به این درجه ی صحت علمی و تکمیل جایی دیگر ندیدم که نویسنده بدون چشم داشت مادی علم خود را در اختیار دیگران قرار دهد . شغلم خودم دبیری است ولی از مهندس تا دانشجو تا حتی یک مورد همکار دبیر در تلاش کامل که برای آموزش هر کلمه حدود هزار ریال دریافت کنند. طرف دبیر دبیرستان بوده و با استفاده از امکانات مدرسه و مواد شیمیایی آزمایشگاه ها برای آموزش اقدام به کشت بافت کرده ولی بدلیل استقبال زیاد فورا زده بحث سایت و فروش فیلم که با توجه به کیفیت آموزش قیمت نجومی دارد و باقی افرادی هم حد نهایت از این راه با راه اندازی ویبینارهای بی محتوا فقط چند کلیپ یوتیوب را دانلود و به شرح اقدامات داخل کلیپ پرداخته و کار خود را آموزش میگذارند
مهندس ، دکتر ، عزیز ، خوش مدام سپاس سپاس سپاس امیدوارم و امید دارم که دادار آفرینش به پاس نیت خیر شما در گسترش علم . سایه رحمت و برکت خود را روی سر جنابعالی و خانواده ی محترم داشته باشد و شادی ، سلامتی و طول عمر باعزت کمترین پاداش دنیوی شما / امیدوارم در بحث کشت بافت باز هم شانس استفاده از نفس به تمام معنا استادی شما را داشته باشم . روزهایت نورانی و شب هایت مملو از آرامش طلایی
مصطفی عزیز، خیلی ممنون از لطف و ابراز محبتی که به ما داری. از اونجایی که خود ما در دوران دانشجویی برای به دست آوردن اطلاعات صحیح و کاربردی، وقت و هزینه زیادی کردیم ، تصمیم گرفتیم همین مطالب کاربردی را بدون پیچیدگی در اختیار سایرین قرار بدیم. بسیار خوشحالیم که این مطلب مورد توجه شما قرار گرفت.
سلام با عرض خسته نباشید هورمون ها در آب حل نمیشن میشه بفرمایید از په حلالی باید استفاده کرد؟؟ممنون
سلام ، هورمون های مورد استفاده در کشت بافت بر اساس نوع هورمون، در محلول های متفاوتی حل میشوند و اغلب آن ها در آب قابلیت حل شدن ندارند، برای مثال هورمون BAP در NaoH حل میشود اما در مقابل هورمون TDZ در DMSO حل میشود و برخی از هورمون ها در الکل حل میشود. براساس نوع هورمون اختصاصی باید حلال مناسب آن را استفاده کرد و پس از آن استوک ما به حجم مورد نظر رسیده میشود.