مجیک ماشروم: قارچ‌ جادویی، تاریخچه، علم و تأثیرات مصرف

Magic mushroom با نام علمی Psilocybin mushrooms یک قارچ چند نژادی (polyphyletic)  از خانواده قارچ های چتری است. مجیک ماشروم (Magic Mushroom) یا به‌ طور علمی‌تر قارچ‌ های حاوی سایلوسایبین (Psilocybin Mushrooms)، گونه‌ هایی از قارچ‌ ها هستند که ماده فعال روان‌ گردان به نام سیلوسایبین (Psilocybin) و مشتق آن سایلوسین (Psilocin) در آن‌ ها وجود دارد. این قارچ‌ ها هزاران سال است که در مراسم مذهبی، شامانی و درمانی در فرهنگ‌ های مختلف (به‌ ویژه در آمریکای مرکزی و جنوبی) استفاده می‌ شوند.قارچ جادویی قارچ توهم زا عوارض مجیک ماشروم

به زبان ساده، مجیک ماشروم چیست؟

مجیک ماشروم به بیش از ۲۰۰ گونه قارچ از جنس Psilocybe، Panaeolus و برخی دیگر اشاره دارد که حاوی ترکیبات روان‌ گردان سایلوسایبین و سایلوسین (Psilocin) هستند. معروف‌ ترین گونه، Psilocybe cubensis است که در مناطق گرمسیری و نیمه‌ گرمسیری رشد می‌ کند.

• ظاهر: کلاهک قهوه‌ ای یا طلایی، ساقه باریک و کبود شونده هنگام فشار.
• پراکندگی: مکزیک، آمریکای مرکزی، جنوب شرقی آسیا، استرالیا و حتی برخی مناطق اروپا و آمریکا.

این قارچ‌ها به صورت طبیعی در خاک‌های غنی از مواد آلی (مانند مدفوع حیوانات) رشد می‌کنند و اغلب در مراتع گاو و اسب یافت می‌شوند.

ترکیبات مجیک ماشروم

این قارچ حاوی ماده توهم زای سایلوسایبین (psilocybin) است که پس از ورود به بدن انسان و در کبد طی فرآیند دفسفریلاسیون به سایلوسین (psilocin) تبدیل می شود. سایلوسین که یک ماده سایکو اکتیو (Psychoactive) به معنای فعال کننده روان است. این ترکیب در واقع یک آلکالوئید تریپتامین جایگزین شده و یک ماده روانگردان سروتونرژیک است. دلیل توهم زایی سایلوسین شباهت ساختار شیمیایی آن با انتقال دهنده عصبی سروتونین است.

 قارچ های توهم زا

جنس های دیگری از قارچ های حاوی ماده توهم زای سایلوسایبین هستند.

• Copelandia
• Gymnopilus
• Inocybe
• Panaeolus
• Pholiotina
• Pluteus
• Psilocybe

گونه‌ های معروف

بیش از ۲۰۰ گونه قارچ حاوی سیلوسایبین شناخته شده است. معروف‌ترین آن‌ها:

• Psilocybe cubensis (کوبنسیس) – رایج‌ ترین گونه در کشت خانگی
• Psilocybe semilanceata (لیبرتی کپ) – قوی‌ ترین گونه طبیعی در اروپا
• Psilocybe mexicana – گونه‌ ای که در مراسم بومی مکزیک استفاده می‌ شد
• Psilocybe azurescens – قوی‌ ترین گونه شناخته‌ شده (تا ۱/۸ درصد سایلوسایبین خشک)

پیشینه تاریخی

استفاده انسان از این قارچ های توهم زا قدمت تاریخی دارد و از دیرباز در مراسم های سنتی و مذهبی و همچنین برای پیشگویی ها استفاده می شدند. نشانه هایی از مصرف این قارچ توسط انسان در دوران سنگی در اروپا و آفریقا دیده شده است اما برجسته ترین و مهم ترین این آثار باستانی که مصرف مجیک ماشروم را نشان می دهند در آمریکای جنوبی و مرکزی به خصوص در مجسمه های به جا مانده در کلمبیا است.

تاریخچه استفاده

استفاده از مجیک ماشروم به ۹۰۰۰ سال پیش در آفریقا و آمریکای لاتین بازمی‌ گردد:

• تمدن‌ های آزتک و مایا: قارچ را teonanácatl (گوشت خدایان) می‌ نامیدند و در مراسم مذهبی برای ارتباط با ارواح استفاده می‌ کردند.
• کشف مدرن: در سال ۱۹۵۷، بانکدار آمریکایی گوردون واسون در مکزیک با شمن ماریا سابینا آشنا شد و تجربه مصرف قارچ را در مجله Life منتشر کرد. این رویداد، موج علاقه غربی به روان‌گردان‌ ها را آغاز کرد.
• دهه ۱۹۶۰: تیموتی لیری و ریچارد آلپرت (رم داس) در دانشگاه هاروارد آزمایش‌ هایی با سایلوسایبین انجام دادند که به جنبش هیپی و فرهنگ ضدجنگ کمک کرد.

در متون بجای مانده از اقوام باستانی آزتک ها ساکن آمریکای جنوبی و مرکزی از مجیک ماشروم با نام های قارچ نابغه، قارچ پیشگویی و قارچ شگفت انگیز یاد شده است.

اثرات قارچ توهم زا 

همان طور که پیش تر گفته شد سایلوسایبین پس از دفسفریلاسیون در کبد به سایلوسین تبدیل می شود که در نهایت سایلوسین دارای اثرات توهم زایی و روان گردانی است. یک ویژگی سایلوسین این است که هر چه در مدت زمان کوتاه، بیشتر مصرف شود، اثر بسیار کمتر و ضعیفی تری از خود بروز می دهد.

اثر روان گردان این قارچ بستگی به گونه قارچ، غلظت ماده توهم زا، دوز مصرف و متابولیسم بدن مصرف کننده می تواند از حدود ۲۰ دقیقه تا ۶ ساعت پس از مصرف شروع شود و حدود ۳ تا ۸ ساعت نیز می تواند این اثرگذاری ادامه پیدا کند. پیک یا اوج توهم در سه الی چهار ساعت اول بروز می کند اما به دلیل اینکه سایلوسین درک زمان را برای مصرف کننده مختل می کند، بسیاری از مصرف کنندگان تصور می کنند زمان طولانی تری دچار پیک شده اند.

مجیک ماشروم اثرات مختلفی روی حواس انسان می گذارد. توهمات دیداری و شنوایی و حسی از اثرات رایج مصرف این قارچ است. اثرات مصرف این قارچ  شامل حرکت، پیچیدگی و تاب خوردن اشیا، تضاد رنگ ها و دیدن رنگ های جدید و سوطحی که رنگشان تغییر می کند است همچنین صدا وضوح و درک اشیا را  تغییر داده و باعث ایجاد ادارک جدید و متفاوتی می شود برای مثال برخی مصرف کنندگان گزارش داده اند با شنیدن هر صدا، رنگی خاصی را ادراک می کنند و همجنین موسیقی دارای عمق بیشتری می شود.

خلاصه اثرات روانی و جسمی

سایلوسایبین پس از مصرف در بدن به سایلوسین تبدیل می‌ شود و روی گیرنده‌ های سروتونین ۵-HT2A اثر می‌ گذارد. معمولاً ۲۰ تا ۶۰ دقیقه پس از مصرف، تاثیر آن شروع شده و ۴ تا ۶ ساعت طول می‌ کشد:

اثرات احتمالی :

• اضطراب شدید و پارانویا
• تهوع و سرگیجه
• فلش‌ بک (HPPD) در موارد نادر
• خطر تشدید بیماری‌ های روانی زمینه‌ ای (مثل اسکیزوفرنی)

تجربه مصرف مجیک ماشروم و اثرات آن

تجربه مصرف معمولاً ۴ تا ۶ ساعت طول می‌ کشد و به دوز، محیط (set and setting) و وضعیت روانی فرد بستگی دارد:

عوارض مصرف مجیک ماشروم

همانند همه روان گردان ها، مجیک ماشروم عوارض جانبی به شرح زیر دارد:

افزایش ضربان قلب، دل درد، گشادی مردمک ها، سر درد، احساس گرما در سر و پشت، اختلال در تکلم، تکرر ادرار، یبوست یا اسهال، عدم کنترل رفتارهای حرکتی و حفظ تعادل فیزیکی بدن، بی حسی و کرختی صورت و برخی از دیگر عضلات بدن.

قارچ جادویی

عوارض و تجربه حسی و عاطفی استفاده از مجیک ماشروم در انسان ها بسیار متفاوت و به حال عاطفی آن ها بستگی دارد. برای بعضی تجربه بد و وحشتناک همراه با ایجاد افسردگی و اضطراب بوده است و برای بعضی دیگر تجربه دلپذیر، عرفانی و مثبتی بوده است.

هنوز گزارش رسمی و علمی مبنی بر اعتیاد آور بودن سایلوسین ( قارچ های سایلوسایبین) گزارش نشده و در حال حاضر این قارچ جزو مواد توهم زای غیر اعتیاد آور طبقه بندی می شود  اما تولید، خرید، فروش و توزیع مجیک ماشروم در بسیاری از کشورهای جهان از جمله ایالات متحده آمریکا، کانادا و انگستان ممنوع بوده و جرم کیفری به حساب می آید. کشورهای معدودی از جمله هلند، اتریش، جامائیکا و هند مصرف و تجارت مجیک ماشروم را قانونی اعلام کرده اند.  قارچ جادویی

کاربردهای درمانی مجیک ماشروم (تحقیقات مدرن)

از سال ۲۰۱۸، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) سیلوسایبین را به عنوان درمان نوآورانه برای افسردگی مقاوم به درمان تأیید کرده است. تحقیقات کلیدی:

• دانشگاه جانز هاپکینز (۲۰۲۱): یک دوز سایلوسایبین + روان‌ درمانی، علائم افسردگی را در ۷۱٪ بیماران تا ۱ سال کاهش داد.
• امپریال کالج لندن: بهبود علائم اضطراب وجودی در بیماران سرطانی.
• مطالعات اعتیاد: کاهش مصرف الکل و سیگار.
• میکرو دوزینگ: گزارش‌ های غیررسمی از بهبود تمرکز، خلاقیت و کاهش اضطراب.

مجیک ماشروم از آیین‌ های باستانی تا آزمایشگاه‌ های مدرن، نماد کاوش درونی و شفای روانی بوده است. در حالی که پتانسیل درمانی آن امیدوارکننده است، مصرف تفننی بدون آگاهی می‌تواند خطرناک باشد. آینده این قارچ‌ ها احتمالاً در روان‌ درمانی کنترل‌ شده خواهد بود، نه در مهمانی‌ های زیرزمینی.