چه سیستم گرمایشی برای گلخانه مناسب نیست؟
گرمایش گلخانه از مهم ترین بخش های مدیریت پرورش صیفی جات در فصل های سرد سال است. دمای نامناسب، حتی برای چند ساعت، می تواند باعث ریزش گل، توقف رشد، یا از بین رفتن کامل محصول شود. به همین دلیل انتخاب سیستم گرمایشی کارآمد و ایمن، نقشی حیاتی در موفقیت یک گلخانه دارد. اما نکته ای که بسیاری از کشاورزان به آن توجه نمی کنند این است که هر سیستم گرمایشی برای گلخانه مناسب نیست. در این مقاله بررسی می کنیم کدام سیستم ها کارایی لازم را ندارند، چرا استفاده از آن ها خطرناک یا غیراقتصادی است، و در نهایت بهترین گزینه ها برای گرمایش گلخانه صیفی جات همراه با راهنمای خرید جت هیتر و قیمت جت هیتر را معرفی می کنیم.
اهمیت گرمایش اصولی در گلخانه صیفی جات
در گلخانه های صیفی جات مانند خیار، گوجه فرنگی و فلفل دلمه ای، دمای ایده آل بین ۲۰ تا ۲۸ درجه سانتی گراد است. این محصولات نسبت به افت دما بسیار حساس هستند و در دمای زیر ۱۰ درجه، رشد آن ها متوقف می شود.
به همین دلیل، سیستم گرمایشی باید بتواند گرما را به صورت یکنواخت، قابل کنترل و ایمن در کل فضای گلخانه پخش کند. بسیاری از سیستم های ارزان یا غیراستاندارد نه تنها این ویژگی ها را ندارند، بلکه در برخی موارد باعث افزایش مصرف سوخت، آتش سوزی، یا تجمع گازهای خطرناک می شوند.
پیشنهاد ویژه : برای مشاهده ی قیمت و مدل های مختلف هیتر گلخانه روی لینک مقابل کلیک کنید : خرید هیتر گلخانه
سیستم های گرمایشی نامناسب برای گلخانه
در بازار، انواع مختلفی از تجهیزات گرمایشی وجود دارد، از بخاری های گازی و نفتی گرفته تا هیترهای صنعتی و سیستم های حرارت مرکزی. اما همه ی این دستگاه ها برای گلخانه مناسب نیستند. در ادامه به بررسی چند نوع سیستم گرمایشی می پردازیم که استفاده از آن ها در گلخانه توصیه نمی شود.
۱. بخاری های بدون دودکش
بخاری های بدون دودکش، هرچند ارزان و در دسترس هستند، اما بزرگ ترین خطر برای گلخانه محسوب می شوند. این نوع بخاری ها در فرآیند احتراق، گازهای سمی مانند مونواکسیدکربن تولید می کنند که در محیط بسته ی گلخانه باقی می مانند. تجمع این گازها باعث مسمومیت گیاه، زردی برگ ها و در موارد شدید، مرگ کامل محصول می شود.
علاوه بر این، بخاری های بدون دودکش اکسیژن محیط را مصرف می کنند و رطوبت را به شدت کاهش می دهند، در حالی که صیفی جات به رطوبت نسبی بالا نیاز دارند.
۲. بخاری های خانگی یا کارگاهی
برخی کشاورزان به دلیل قیمت پایین، از بخاری های برقی یا گازی خانگی برای گرم کردن گلخانه استفاده می کنند. این دستگاه ها برای محیط های کوچک طراحی شده اند و توانایی گرم کردن فضای بزرگ گلخانه را ندارند. از طرفی، بدنه ی آن ها معمولاً از جنس ضعیف تری ساخته شده و در برابر رطوبت گلخانه دوام زیادی ندارند.
در نتیجه، این سیستم ها علاوه بر مصرف بالای انرژی، باعث ناهمگونی دمایی در فضای گلخانه می شوند؛ یعنی بخش هایی از سالن بیش از حد گرم و بخش هایی دیگر سرد باقی می ماند.
۳. بخاری های نفتی یا زغالی سنتی
در برخی مناطق روستایی، هنوز از بخاری های نفتی و زغالی برای گرمایش گلخانه استفاده می شود. این روش، یکی از قدیمی ترین و خطرناک ترین سیستم های گرمایشی است.
احتراق ناقص در این بخاری ها گازهای مضر تولید می کند، کنترل دما بسیار سخت است، و احتمال آتش سوزی یا سوختگی بالا می باشد. علاوه بر خطرات ایمنی، گرمای تولیدی این بخاری ها یکنواخت نیست و در دمای پایین ممکن است محصولات شما دچار شوک حرارتی شوند.
۴. استفاده از لوله های حرارتی غیراستاندارد
برخی از گلخانه داران برای صرفه جویی در هزینه، از لوله های فلزی دست ساز و غیراستاندارد برای انتقال گرما از کوره یا مشعل استفاده می کنند. این لوله ها اغلب فاقد عایق حرارتی هستند و بخش زیادی از گرما را در مسیر از دست می دهند. در نتیجه، راندمان حرارتی کاهش یافته و مصرف سوخت افزایش می یابد.
در مقابل، در سیستم های استاندارد مانند هیتر گلخانه فن دار یا جت هیتر، گرما با فشار هوا به صورت یکنواخت در تمام گلخانه پخش می شود.
چرا هیتر گلخانه بهترین گزینه است؟
هیتر گلخانه که به آن هیتر آتش درون یا کابینتی هم گفته می شود، یکی از پربازده ترین سیستم های گرمایشی برای گلخانه های صیفی جات است.
این دستگاه با داشتن کوره ی فولادی مقاوم و فن دمنده ی قوی، گرمای تولیدشده را به سرعت در فضای گلخانه توزیع می کند.
از مزایای اصلی هیتر گلخانه ای می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- قابلیت اتصال به دودکش و تخلیه گازهای حاصل از احتراق
- بازده حرارتی بالا و مصرف سوخت بهینه
- ایمنی بالا به دلیل وجود سیستم کنترل دما و ترموستات
- امکان کارکرد با سوخت های مختلف (گاز، گازوئیل یا دوگانه سوز)
- پخش یکنواخت گرما در تمام بخش های گلخانه
با توجه به این ویژگی ها، بسیاری از کارشناسان توصیه می کنند که هنگام خرید هیتر گلخانه حتماً به برند، جنس کوره، نوع فن، و گارانتی دستگاه توجه شود. دستگاه های بی نام و ارزان ممکن است در ظاهر مشابه باشند، اما در عمل کارایی و دوام بسیار پایین تری دارند.
بررسی جت هیتر و کاربرد آن در گلخانه
نوع دیگری از سیستم گرمایشی که امروزه در گلخانه ها استفاده می شود، جت هیتر است. این دستگاه در ظاهر شبیه به توپ یا استوانه ای فلزی است که درون آن شعله ای قوی ایجاد می شود و با کمک فن، هوای گرم به بیرون دمیده می شود.
جت هیترها در مدل های برقی، گازی، گازوئیلی و دوگانه سوز تولید می شوند و برای فضاهای بزرگ مانند سالن های پرورش دام، مرغداری ها و گلخانه ها کاربرد زیادی دارند.
مزایای جت هیتر:
- توان حرارتی بسیار بالا
- قابلیت نصب آسان در ارتفاع یا روی زمین
- توزیع سریع گرما در محیط
- مناسب برای گلخانه های بزرگ یا با ارتفاع زیاد
اما نکته ی مهم این است که در برخی مدل ها، احتراق در فضای داخل سالن انجام می شود و گازهای حاصل از سوخت ممکن است وارد گلخانه شوند.
بنابراین برای استفاده در گلخانه، باید حتماً از جت هیتر دودکش دار یا مدل دو جداره با تخلیه گاز به بیرون استفاده کرد. این مدل ها کاملاً ایمن هستند و هیچ آسیبی به گیاهان نمی زنند.
در انتخاب و خرید جت هیتر، باید به قیمت جت هیتر، توان حرارتی، جنس بدنه، برند سازنده، و خدمات پس از فروش توجه کرد.
تفاوت هیتر گلخانه و جت هیتر
هیتر گلخانه کابینتی معمولاً دارای بدنه ی مکعبی و فن محوری قوی است و در مسیر جریان هوا نصب می شود. این دستگاه برای گرم کردن یکنواخت سالن های متوسط و بزرگ عالی است.
اما جت هیتر به دلیل طراحی لوله ای، بیشتر برای محیط هایی با گردش هوای زیاد مناسب است و گرما را با فشار بالا در مسیر مستقیم پرتاب می کند.
به طور خلاصه:
- هیتر گلخانه: مناسب برای گلخانه های متوسط، با گرمایش یکنواخت و ایمن.
- جت هیتر: مناسب برای گلخانه های بزرگ، با نیاز به گرمایش سریع و جریان هوای قوی.
در بسیاری از گلخانه های صنعتی، ترکیب این دو نوع دستگاه، بهترین عملکرد را ایجاد می کند؛ مثلاً استفاده از هیتر کابینتی در مرکز گلخانه و جت هیتر در گوشه ها یا مسیرهای هوای سرد.
در زمان خرید هیتر گلخانه به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر قصد خرید دستگاه دارید، به موارد زیر دقت کنید:
- جنس کوره: فولاد ضدزنگ یا استیل نسوز، مقاومت بالایی در برابر حرارت دارد.
- فن دستگاه: هرچه توان فن بیشتر باشد، پخش گرما یکنواخت تر انجام می شود.
- مصرف سوخت: مدل های گازسوز اقتصادی تر و تمیزتر هستند.
- ایمنی: وجود ترموستات و سنسور قطع اضطراری از الزامات دستگاه است.
- خدمات پس از فروش: خرید از کارخانه معتبر تضمین کننده تأمین قطعات در آینده است.
نتیجه گیری
سیستم گرمایشی نامناسب می تواند تمام زحمات یک فصل کشاورزی را از بین ببرد. بخاری های بدون دودکش، مدل های خانگی و تجهیزات غیراستاندارد نه تنها برای گلخانه مفید نیستند بلکه خطرناک اند.
در مقابل، هیتر گلخانه ای فن دار و جت هیتر دودکش دار دو گزینه ی مطمئن و اقتصادی برای گرمایش صیفی جات محسوب می شوند. هنگام انتخاب و خرید هیتر گلخانه یا بررسی قیمت جت هیتر، بهتر است از برندهای معتبر تولیدکننده داخلی خرید کنید تا هم از کیفیت دستگاه مطمئن باشید و هم در مصرف انرژی صرفه جویی کنید.
سوالات متداول درباره سیستم گرمایشی گلخانه
در زیر به برخی از سوالات متداول کاربران پاسخ داده ایم :
۱. آیا می توان از بخاری بدون دودکش برای گلخانه استفاده کرد؟
خیر، استفاده از بخاری بدون دودکش در گلخانه بسیار خطرناک است چون گازهای سمی تولیدی باعث خفگی گیاهان می شود.
۲. تفاوت هیتر گلخانه با جت هیتر چیست؟
هیتر گلخانه گرمای یکنواخت تری تولید می کند، در حالی که جت هیتر گرما را با شدت بالا به یک سمت می فرستد. هرکدام برای نوع خاصی از گلخانه مناسب هستند.
۳. بهترین سوخت برای هیتر گلخانه چیست؟
در اغلب مناطق، گاز شهری بهترین گزینه است چون هم ارزان تر است و هم آلودگی کمتری تولید می کند.
۴. قیمت جت هیتر چقدر است؟
قیمت جت هیتر بسته به ظرفیت، نوع سوخت و برند متفاوت است، اما مدل های گازسوز ایرانی نسبت به نمونه های خارجی قیمت مناسب تر و خدمات بهتری دارند.
۵. آیا می توان از یک هیتر برای چند گلخانه استفاده کرد؟
اگر متراژ گلخانه ها کوچک و نزدیک به هم باشد، بله. ولی در غیر این صورت توصیه می شود برای هر سالن یک دستگاه جداگانه نصب شود تا دما یکنواخت بماند.
